عضو هیئت‌مدیره انجمن مدیریت کیفیت ایران در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) گفت: با توجه به تأکیدات وزیر جهاد کشاورزی در برنامه پیشنهادی به مجلس شورای اسلامی مبنی بر تأمین مواد غذایی به‌عنوان بخشی از هدف استقلال کشور، عملکرد اقتصادی و بهره‌ور، حفاظت از منابع پایه به‌ویژه منابع آبی، رقابت‌پذیر شدن کسب و کار در بخش کشاورزی، توسعه تحقیقات کاربردی و انتقال دانش فنی و تولید دانش‌بنیان و استفاده از فناوری‌های نوین، از عرصه 164 میلیون هکتاری کشور، 37 میلیون هکتار از اراضی استعداد بالقوه کشت را دارند که به‌دلیل محدودیت منابع آبی 18.5 میلیون هکتار از اراضی (50 درصد) در چرخه تولید محصولات کشاورزی قرار دارند.

علیرضا یاوری با اشاره به اینکه متوسط سهم بخش کشاورزی از تولید ناخالص داخلی از 16 درصد در سال 76 به 12 درصد رسیده است، افزود: تسهیلات بانکی پرداختی به بخش غیردولتی نیز از 18.5 درصد در سال 67 به حدود هشت درصد در سال 89 رسیده و تراز تجاری بخش کشاورزی در سال 91 معادل هشت میلیارد دلار منفی بوده است.

وی با اعلام اینکه کشاورزی با سهم 90 درصد بزرگ‌ترین مصرف‌کننده آب کشور است و از حدود 93 میلیارد مترمکعب منابع آب استحصالی حدود 86 میلیارد مترمکعب به حساب مصارف کشاورزی منظور می‌شود، خاطرنشان کرد: در سند چشم‌انداز و برنامه چهارم و پنجم توسعه کشور با توجه به افزایش درآمدهای نفتی و لزوم تحقق بخشیدن به احکام و تکالیف اسناد بالادستی انتظار می‌رفت با ارتقاء مدیریت منابع، بسیاری از مشکلات تاریخی کشاورزی نظیر سرمایه‌گذاری حل شود و موجبات توسعه مستمر و پایدار، افزایش درآمد ملی و درآمد سرانه تولیدکنندگان فراهم آید و وابستگی کشور کاهش یابد که نه‌تنها این اهداف محقق نشده، بلکه بر مشکلات بخش نظیر افزایش چشمگیر واردات و کاهش سرمایه‌گذاری نیز افزوده شده است.

عضو هیئت‌مدیره انجمن مدیریت کیفیت ایران عدم اطمینان کافی در تأمین امنیت غذایی کشور، پایین بودن ضریب خودکفایی به‌ویژه در محصولات اساسی مانند دانه‌های روغنی، وابستگی شدید صنعت دام و طیور به نهاده‌های وارداتی، عدم توجه کافی به سلامت و ایمنی غذا و مصرف ناکافی پروتئین را از چالش‌های بخش کشاورزی دانست و از راهکارهای مدل ارزیابی ملی کیفیت به این چالش را رهبری و مدیریت اعلام کرد و ادامه داد: مدیران ارشد سازمان با شناسایی نیازهای حال و آینده مشتریان و سایر ذی‌نفعان (سهام‌داران، کارکنان، تأمین‌کنندگان و شرکاء جامعه و محیط زیست) راهبرد سازمان را تدوین و جاری می‌کنند، راهبردهای ارتقاء کیفیت محصول را تدوین کرده و اطلاعات لازم برای درک و تعریف مزیت‌های رقابتی محصول در بازارهای هدف بالقوه در حال و آینده، گردآوری و تحلیل می‌شوند.

یاوری محدودیت منابع آبی کشور و افت کمی و کیفی آن، سرمایه‌گذاری ناکافی در اجرای طرح‌های تأمین آب، عدم حاکمیت مدیریت تقاضای آب کشاورزی، پایین بودن راندمان آبیاری، ضعف در تأمین مناسب نهاده‌ها ازقبیل کود، سم و بذر، کم‌توجهی به اصول حفاظت خاک، فرسایش سطحی خاک و کاهش حاصلخیزی، پایین بودن بهره‌وری منابع و عوامل تولید، ادامه روند تغییر کاربری، بهره‌برداری بی‌رویه جنگل‌ها و مراتع و افزایش تخریب و روند بیابان‌زایی را از چالش‌های دیگر بخش کشاورزی خواند و تصریح کرد: بهره‌وری به عنوان یک شاخص کلیدی در نتایج عملکرد سازمان است، راهبردها و فرآیندهای مالی به‌منظور تأمین، تخصیص و استفاده بهینه منابع مالی ایجاد، اجرا و توسعه می‌یابند و پیامدهای عملیات بر سلامت عمومی، ایمنی و محیط زیست و آثار مخرب آن بر ذی‌نفعان اندازه‌گیری، پایش و مدیریت می‌شوند.

وی با اشاره به ضعف مکانیزاسیون در فرآیندهای تولید، بهره‌برداری، فرآوری، بسته‌بندی و نگهداری محصولات و ضعف فناوری اطلاعات در تولید آمار و منابع اطلاعاتی صحیح، منسجم و بهنگام درباره منابع پایه و تولیدات یادآور شد: راهبردهای مدیریت فناوری به‌منظور تقویت فرآیندهای مرتبط با کیفیت محصول تعریف و توسعه می‌یابند، فناوری‌های مختلف با توجه به راهبردهای ارتقاء کیفیت محصول شناسایی، ارزیابی، انتخاب، اکتساب، بهره‌برداری و از رده خارج می‌شوند و فناوری اطلاعات و ارتباطات به‌منظور ارتقاء کیفیت محصول مدیریت می‌شود.

یاوری با اشاره به ناهماهنگی موجود در مدیریت بخش‌های آب و کشاورزی و ناهماهنگی سیاست‌های کلان و بخش، به ضعف ارتباط منطقی بین برنامه‌ها و سیاست‌های پولی، مالی، بانکی، صنعت و… با بخش کشاورزی اشاره کرد و اظهار داشت: هم‌سو با راهبردهای کلان سازمان، راهبردهای بخشی برای ارتقاء کیفیت محصول تدوین، بازنگری و به‌روزآوری می‌شوند و راهبردها و فرآیندهای مالی به‌منظور تأمین، تخصیص و استفاده بهینه منابع مالی جهت بهبود کیفیت محصول ایجاد، اجرا و توسعه می‌یابند.

منبع: زراعت و باغبانی – ایانا